Dursun Ali Erzincanlı’nın “Beni Mahcup Etme” isimli şiiri/ilahisi, hem söz hem ezgi bakımından derin bir yakarış ve kulluk bilinci taşır. Bu eser, klasik bir ilahiden çok, modern dönemin içli bir münacaatı (Allah’a yalvarış) niteliğindedir.

Mahcubiyet Korkusu

Eserin temelinde “mahcup olma” endişesi vardır.
Buradaki mahcubiyet:

Allah’ın huzurunda yüzü kara çıkmak,

Amellerin yetersizliği,

Günahların ağırlığı,

Hesap günü utancı

anlamlarını taşır.

Bu, korkudan çok edep ve haya merkezli bir korkudur.

Dursun Ali Erzincanlı – BENİ MAHCUP ETME SÖZLERİ

Benden çıkıp vardım bana,
Biz olmadan geldim sona
Her halim ayandır sana
Ne ben, ne biz, sadece sen
Kabulümdür sen ne versen.

Varlığın acz nişanıyla
Kul olmanın da şânıyla
Allah en büyük diyeyim,
El Mütekebbir!
Kime el açtığımı hatırlatsın bu tekbir.

Rahman ve Rahim olduğunu
Adını anınca kalbin
Nasıl da nur dolduğunu
Hissedip tadayım diye
Gönlümün ateşinde,
Nefsimin korundayım.
Elimde günahın kiri
Ben ki sevap fakiri.
İşte huzurundayım.

Önce şükrederim sana
Hamdedebildiğim için.
Bu yakınlığa, ihsana
Rasulünden öğrendiğim ne varsa
Hepsi için bin sena.
Peygamberime salât,
Selâm Ehl-i beytine ve Ashabına.

Peygamberler el açar
Padişahlar, sultanlar.
Her varlık küçük, büyük
Omzundaki ağır yük
Belini büktüğünde,
Çare düşündüğünde
Kimmiş kudret sahibi!
İşte o zaman anlar.

Her an gören ve duyansın.
Duanız, değerinizdir, diyensin.
Her şeyi yapmaya, değiştirmeye,
Kadirsin var ve yok etmeye
Bunu bilmeme rağmen,
İşlerin başında değil,
Hep sonunda geldim yüce kapına.
Ama yine de fırsat verdin el açmama.
Şimdi bilmesem de huzurunda ne diyeceğimi,
Neyi, nasıl isteyeceğimi,
Önce kalbimi ve içindekileri arz ediyorum sana
Senden başka ilah yok, sen kuluna yetensin.
Güvenip dayanılacak ancak ve ancak sensin.

Allahım,
Yüce yaradanım, şekil verenim, dayanağım,
Seni unuttuğum her ânıma,
Sensiz attığım her adıma,
Verdiğin nimetlere körlüğüme,
şükürsüzlüğüme,
İmtihanlara sabırsızlığıma
Günahlardaki arsızlığıma af diliyorum.
Ey affedenlerin en yücesi olan Afüüv!
Sonsuz gücüm, müessirim, sahibim!
Dünüm için merhamet ve mağfiret,
Bu günüme feraset ve cesaret,
Yarınıma basiret
İmanıma yakin ver.
Kalbimde dostlarına muhabbet,
Düşmanlarına kin ver.
Senden gelen emre hilaf,
Ne yaptımsa hepsine af,
Yüreğime inşirah,
Hayatıma sükun ver

Rızanı kazanmak zor, salihler sırada bekler
Hiç olmazsa ey Rabbim,
İyileri seven diye yazsın beni melekler

Rabbim! Şüphesiz ben Sen’den
hakkında bilgim olmayanı istemekten,
Sığınırım Sana.
Eğer beni bağışlamaz ve acımazsan bana,
şüphesiz uğrayanlardan olurum ziyana

Allahım,
Mahşer gününde Habibinin hürmetine,
Beni mahcup etme.

Şiirde kul kendini güçlü değil, zayıf olarak görür.
Bu tavır tasavvufta “hiçlik” makamına işaret eder.

Kul:

Kendine güvenmez

Ameline dayanmaz

Sadece rahmete sığınır

Bu yönüyle eser, rahmet umuduyla harmanlanmış bir haşyet duygusu taşır.

Makam ve Hüzün Tonu

Ezgisi genellikle:

Yavaş tempolu

İçli

Duygusal geçişlere sahip

bir yapıda icra edilir.

Bu yapı:

Tevazu hissini artırır

Dinleyeni iç muhasebeye davet eder

Gözyaşına yakın bir ruh hali oluşturur

Ezgi yükseldiğinde yakarış artar, düştüğünde teslimiyet hissi öne çıkar.

Dursun Ali Erzincanlı’nın ses tonu:

Titreşimli

Derinden gelen

Kalbe hitap eden

bir anlatım taşır.

Şiiri okurken sadece okumaz; adeta yaşar. Bu da ilahiyi dinleyici için sıradan bir eser olmaktan çıkarıp bir manevi tefekkür anına dönüştürür.

Tasavvufi Derinlik

Bu eser şu kavramları güçlü şekilde taşır:

Tevbe

Haya

Hesap bilinci

Ahiret şuuru

Rahmete sığınma

Özellikle “mahcup etme” ifadesi, kulun Rabbine olan sevgi ve saygısının birleşimidir. Bu bir korku değil; sevdiğinin karşısında utanma hassasiyetidir.

Tasavvufta buna:

“Edeple korkmak” denir.

Dinleyici Üzerindeki Etkisi

Bu ilahi genellikle:

Gece dinlenir

Tefekkür anlarında açılır

Yalnızlıkta daha derin hissedilir

Dinleyen kişi:

Kendi hayatını sorgular

Günahlarını düşünür

Rahmet kapısını hatırlar

Bu yönüyle eser bir nasihat değil, bir iç hesaplaşma davetidir.

“Beni Mahcup Etme”:

Sadece bir ilahi değil,

Bir dua,

Bir iç çekiş,

Bir ahiret hatırlatmasıdır.

Modern zaman insanının unuttuğu “mahcubiyet duygusunu” yeniden hatırlatır.